| MARZEC 2026 14 | WARTE POZNANIA PREMIER To jeden z tych pomników, obok których przechodzimy bez zatrzymania. Odlana z brązu postać zwalistego mężczyzny w ciężkim płaszczu od trzydziestu lat stoi przed Wielkopolskim Urzędem Wojewódzkim przy Alei Niepodległości. Wygląda, jakby właśnie wyszedł z tego gmachu, zakończył dzień pracy i przystanął, zastanawiając się, czy jeszcze tu powróci, czy też przyjdzie mu wyruszyć w daleką drogę – na emigrację. TEKST I ZDJĘCIA: DR PAWEŁ CIELICZKO Z POZNANIA Artysta, który zaprojektował pomnik Stanisława Mikołajczyka, mówiąc o jego symbolicznym przekazie, skoncentrował się na ciężkim płaszczu, w jakim przedstawił swojego bohatera. Płaszczu-losie, zbyt wielkim i zbyt ciężkim dla człowieka pragnącego po prostu uprawiać swój zagon, a zmuszonego do porzucenia rodzinnej ziemi i wyruszenia w podróż, której celu ani kresu nie znał – bo pisany był mu los emigranta. EMIGRANCKI LOS Stanisław Mikołajczyk (1901–1966) połowę życia spędził na wygnaniu. Na świat przyszedł jako dziecko emigrantów zarobkowych, zmuszonych do pracy w Niemczech, skąd powrócili, gdy ich syn miał osiem lat. Zamieszkali w Dobrzycy pod Pleszewem. Tam dorastał, a następnie uczył się w szkole rolniczej w Swarzędzu. Gdy wybuchło powstanie wielkopolskie, od pierwszych dni walczył w powstańczych szeregach. Kiedy Polska odzyskała niepodległość, zaangażował się w działalność społeczną i polityczną, stając się ważnym głosem dzieci chłopskich, które z trudem odnajdywały dla siebie miejsce w młodym państwie. Studiował na Uniwersytecie Ludowym w Dalkach koło Gniezna, a przede wszystkim budował i kierował wielkopolskimi strukturami Związku Młodzieży Wiejskiej. Aktywnie działał w PSL „Piast”, a następnie w Stronnictwie Ludowym. Był posłem na Sejm (1930–1935), a także prezesem Wielkopolskiego Towarzystwa Kółek Rolniczych (1936–1939). Mieszkał w Poznaniu, w domu przy ul. Promienistej 6. W 1937 roku organizował strajk chłopski. Walki, w których zginęło 41 strajkujących, sprawiły, że znienawidził sanację i spędził cztery miesiące w więzieniu. Walczył w wojnie obronnej, został internowany na Węgrzech, następnie przedostał się do Francji, a potem do Wielkiej Brytanii. Czas emigracji był okresem intensywnej działalności politycznej Mikołajczyka. Jako przywódca Stronnictwa Ludowego został wicepremierem w rządzie gen. Władysława Sikorskiego, a po jego tragicznej śmierci
RkJQdWJsaXNoZXIy NzIxMjcz