| KWIECIEŃ 2026 WARTE POZNANIA | 25 MANIFEST WOLNOŚCI NA TYNKU: EWOLUCJA POZNAŃSKIEJ ULICY Street art w Poznaniu dawno przestał być partyzancką zabawą nastolatków z puszką sprayu w ręku, ścigających się z czasem pod osłoną nocy. Przez ostatnie dekady ta dziedzina sztuki ewoluowała, dojrzewała i ostatecznie stała się pełnoprawnym elementem tkanki miejskiej. Co ciekawe, w Poznaniu – mieście słynącym z Ordnungu – street art nie wprowadza chaosu. Przeciwnie: on porządkuje przestrzeń, nadaje znaczenie ślepym ścianom kamienic i wyciąga mieszkańców z rutyny codziennych tras, oferując im moment zatrzymania w biegu. Najnowsza publikacja Poznańskiej Lokalnej Organizacji Turystycznej (PLOT), zatytułowana „Mapa murali, graffiti, neonów i typografii Poznania Z bliska / Z daleka”, to fascynująca dokumentacja tego procesu. To dwujęzyczne, polsko-angielskie wydawnictwo zawiera ponad 120 starannie dobranych propozycji poznańskiej sztuki ulicznej. Jan Mazurczak, prezes zarządu PLOT, widzi w tym głębszy sens turystyczny i społeczny. Jak sam przekonuje: „Nasza mapa to przewodnik dla tych, którzy lubią zgubić się w mieście… i przy okazji odnaleźć najciekawsze przykłady sztuki ulicznej. To zaproszenie, by odkryć nieznany Poznań – żywy, twórczy i pełen niezwykłych historii”. W dobie wszechobecnych algorytmów, które prowadzą nas najkrótszą drogą do celu, ta inicjatywa jest pochwałą „błądzenia kontrolowanego”. To zachęta, by zostawić główny trakt i zajrzeć w podwórka Wildy, zaułki Jeżyc czy na zapomniane place Łazarza, gdzie sztuka nie krzyczy, ale szepcze do uważnego obserwatora. TOMASZ BOMBRYCH – KRONIKARZ ULOTNOŚCI I PASJONAT DETALU Zrozumienie fenomenu poznańskiej sztuki ulicznej nie byłoby możliwe bez postaci Tomasza Bombrycha. To człowiek, który od lat wykonuje benedyktyńską pracę, katalogując to, co z natury jest nietrwałe. Street art jest bowiem efemeryczny – to jego największa siła i jednocześnie największe przekleństwo. Mural, który dziś zachwyca intensywnością barw, za rok może zniknąć pod warstwą styropianu podczas termomodernizacji, wypłowieć od słońca lub paść ofiarą tzw. crossowania, czyli zamalowania przez innych twórców. Tomasz Bombrych nie tylko kataloguje lokalizacje. On buduje kontekst, który pozwala zrozumieć, dlaczego dana praca powstała właśnie tutaj. Połączenie jego pasji z zasobami Poznańskiej Lokalnej Organizacji Turystycznej pozwoliło na nadanie tym poszukiwaniom profesjonalnej ramy, co było niezbędne ze względu na rosnącą popularność murali jako celu turystycznych wycieczek. Autor mapy, podkreślając wagę publikacji, mówi: „Mapa „Z bliska / Z daleka” udowadnia, że spacer po Poznaniu może być także podróżą przez historię kultury. Obok malarskich cytatów, takich jak „Syn człowieczy” René Magritte’a czy inspiracja „Nocnymi markami” Edwarda Hoppera, pojawiają się wątki literackie – „Mały Książę”, Koziołek Matołek czy bohaterowie Jeżycjady® Małgorzaty Musierowicz. To także spotkanie z ludźmi, którzy budują pamięć tego miasta – jak aktorka Krystyna Feldman czy państwo Kalinowscy – znani poznańscy kinomani”. DZIELNICE Z DUSZĄ: GDZIE ŚCIANY MÓWIĄ NAJGŁOŚNIEJ Każda z poznańskich dzielnic ma swój unikalny kod wizualny i inną energię, co mapa, którą stworzył Tomasz Bombrych, doskonale oddaje. Przegląd obejmuje prace przedstawiające symbole miasta, wizerunki dzielnic (takich jak Jeżyce, Łazarz czy Naramowice) oraz realizacje bardziej abstrakcyjne, powstałe m.in. w ramach Festiwalu Murali Outer Spaces. Jeżyce to dzisiaj serce poznańskiego lifestylu. Tutaj street art jest gęsty, często intertekstualny i zaangażowany. To na Jeżycach literatura schodzi z półek bibliotecznych wprost na ściany. Spotkanie z bohaterami książek Małgorzaty Musierowicz nie jest tylko ukłonem w stronę nostalgii, ale próbą osadzenia literackiej fikcji w realnej, tętniącej życiem przestrzeni, gdzie fani „Jeżycjady” mogą poczuć klimat opisywanych przez lata kamienic. Śródka z kolei to miejsce, w którym narodziła się legenda o rewitalizacji poprzez pędzel. Słynny mural 3D „Opowieść śródecka z trębaczem na dachu i kotem w tle” stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych obiektów turystycznych w całej Polsce. To dzieło udowodniło, że jeden dobrze przemyślany projekt potrafi odmienić losy całej dzielnicy. AKTUALNE, CZWARTE WYDANIE MAPY „Z BLISKA / Z DALEKA” POWSTAŁO W RAMACH PROJEKTU WSPARCIA ROZWOJU MARKI POZNAŃ – POLSKIEJ MARKI TURYSTYCZNEJ, DOFINANSOWANEGO ZE ŚRODKÓW MINISTERSTWA SPORTU I TURYSTYKI. Mural Strajk w Stoczni Gdańskiej 1980 - największy mural w Poznaniu fot. Tomasz Bombrych
RkJQdWJsaXNoZXIy NzIxMjcz