SUKCES PO POZNAŃSKU 11/2026

| LISTOPAD 2026 ROZWÓJ OSOBISTY | 51 Jeżeli wcześniej nauczyliśmy się, że pomyłka oznacza wstyd, krytykę albo utratę pozycji, naturalnym sposobem radzenia sobie może stać się unikanie sytuacji, w której można się pomylić. Nie odzywasz się, więc nie ryzykujesz krytyki. Nie zgłaszasz pomysłu, więc nikt go nie odrzuci. Nie przyznajesz się do niewiedzy, więc nikt nie pomyśli, że czegoś nie umiesz. Problem pojawia się wtedy, kiedy strategia ochronna zaczyna ograniczać życie. Łatwo byłoby w tym miejscu powiedzieć, że wszystko zależy od środowiska. Tyle że to również byłoby uproszczenie. Nawet najlepszy zespół nie sprawi, że nigdy nie poczujemy stresu. Żaden lider nie zagwarantuje, że każda krytyka będzie przyjemna. Żadna rodzina nie będzie przez cały czas idealnie spokojna i otwarta. Dlatego ważne jest także to, czego sami uczymy się robić ze swoim napięciem. Czy potrafię powiedzieć: „Potrzebuję chwili, żeby odpowiedzieć”? Czy potrafię poprosić o doprecyzowanie zamiast zakładać, że ktoś jest niezadowolony? Czy umiem odróżnić fakt od interpretacji? Czy kiedy popełnię błąd, od razu myślę: „Jestem beznadziejny”, czy potrafię pomyśleć: „Popełniłem błąd i muszę go naprawić”? To są umiejętności, które można rozwijać. I dlatego wysoka wrażliwość nie powinna być traktowana ani jak problem do usunięcia, ani jak magiczna supermoc. Jest cechą, z którą można nauczyć się żyć i działać. CZY TRZEBA BYĆ BARDZIEJ „TWARDYM”? Czasami rzeczywiście potrzebujemy nauczyć się lepiej znosić dyskomfort. Powiedzieć swoje zdanie mimo tremy. Przyjąć krytykę bez rozpamiętywania jej przez trzy dni. Nie interpretować każdego grymasu twarzy jako zapowiedzi katastrofy. Ale „bycie twardym” nie powinno oznaczać odcinania się od własnych reakcji. Można być osobą wrażliwą i jednocześnie bardzo konkretną. Można przeżywać krytykę i nadal umieć z niej skorzystać. Stresować się przed wystąpieniem i mimo tego stanąć przed zespołem. Zauważać emocje innych ludzi i jednocześnie powiedzieć: „Nie zgadzam się”. Bezpieczeństwo nie oznacza także braku wymagań. To szczególnie ważne w pracy. Bezpieczny zespół nie jest zespołem, w którym każdy może robić, co chce. Lider może powiedzieć: „Ten projekt wymaga poprawy”. Może nie zgodzić się z decyzją pracownika, oczekiwać terminowości, odpowiedzialności i jakości. Różnica polega na sposobie komunikowania tych wymagań. Krytykujemy działanie czy człowieka? Błąd staje się informacją potrzebną do poprawy czy publicznym spektaklem? Można powiedzieć przełożonemu, że jego decyzja niesie ryzyko? To właśnie w takich drobnych sytuacjach bezpieczeństwo psychologiczne przestaje być terminem z podręcznika zarządzania. Staje się czymś, co można bardzo konkretnie poczuć. A w domu? Mechanizm jest bardzo podobny. W rodzinie też można nauczyć się milczenia. „Nie będę mówić, że mi przykro, bo zaraz usłyszę, że znowu przesadzam”. „Nie powiem, że potrzebuję pobyć sama, bo ktoś uzna, że odrzucam rodzinę”. „Nie przyznam, że czegoś nie wiem, bo przecież zawsze muszę być tym rozsądnym”. W bliskich relacjach również potrzebujemy przestrzeni na emocje, odmienne zdanie i zwyczajne „nie wiem”. Poczucie bezpieczeństwa nie oznacza przy tym, że nigdy się nie zranimy. Bliskość bez żadnego dyskomfortu nie istnieje. Chodzi raczej o możliwość powiedzenia: „To mnie zabolało”, „Potrzebuję czegoś innego”, „Nie rozumiem”, „Nie zgadzam się”, „Daj mi chwilę” i przekonanie, że te słowa nie oznaczają automatycznie końca relacji. NIE KAŻDA CISZA OZNACZA LĘK Jest jeszcze jedna rzecz, o której łatwo zapomnieć. Nie każdy, kto jest wysoko wrażliwy, milczy, bo czuje się zagrożony. Nie każda osoba, która długo zastanawia się przed odpowiedzią, ma problem z pewnością siebie. Tak samo jak nie każdy chce być liderem, przemawiać na forum i zgłaszać pięć pomysłów na minutę. Czasami ktoś po prostu woli najpierw pomyśleć. I to jest w porządku. Bezpieczeństwo psychologiczne ma polegać na tym, że masz możliwość zabrania głosu wtedy, kiedy masz coś do powiedzenia, ale też pozostania chwilę w ciszy, kiedy potrzebujesz pomyśleć. Kiedy osoba wysoko wrażliwa źle reaguje na trudną sytuację, łatwo pomyśleć: „Jestem zbyt wrażliwy”. Tymczasem warto przyjrzeć się samej sytuacji. Co właściwie się wydarzyło? Czy trudność wynikała z samego zadania, czy z tego, w jaki sposób zostało postawione? Czy przypomniała wcześniejsze doświadczenie? Czy miałem poczucie wpływu? Czy wiedziałem, czego się ode mnie oczekuje? Czy mogłem powiedzieć, że czegoś nie rozumiem? To nie jest szukanie winnego. To raczej próba zobaczenia całego obrazu. Bo stres nie powstaje wyłącznie „w głowie osoby wrażliwej”. Nie można też zrzucić całej odpowiedzialności na otoczenie. Człowiek i sytuacja spotykają się ze sobą w konkretnym momencie. Do tego dochodzi historia, z którą każdy z nas przychodzi. Dlatego ta sama wiadomość od szefa może dla jednej osoby oznaczać zwykłą uwagę, a dla drugiej uruchomić cały ciąg myśli i wspomnień. Ta sama krytyka może jednego zmobilizować, a drugiego zamknąć w sobie. Nie zawsze da się zmienić sytuację. Czasem można jednak zmienić sposób, w jaki się w niej poruszamy. I czasem można też zauważyć, że miejsce, w którym próbujemy być „bardziej odporni”, od dawna nie daje nam zbyt wielu powodów, żeby czuć się bezpiecznie. z

RkJQdWJsaXNoZXIy NzIxMjcz