| LISTOPAD 2026 POZIOM WYŻEJ | 55 Jak narodził się pomysł założenia Muzeum Historii Ubioru? Anna Moryto: Trudno wskazać dokładny moment. Myślę, że jego początki sięgają czasów moich studiów, czyli ponad dwudziestu lat wstecz. Wtedy odkryłam, że tuż za Odrą zachowało się całkiem sporo zabytkowych strojów. Co więcej, można je było kupić i sprowadzić do Polski. Wcześniej byłam przekonana, że ubiory sprzed XX wieku właściwie się nie zachowały. W polskich muzeach było ich tak niewiele, że nie zdawałam sobie sprawy, jak wiele przetrwało tak blisko nas. Sądzę więc, że początek tej historii wiąże się z pierwszą suknią, która trafiła do mnie na początku lat dwutysięcznych, jeszcze podczas studiów. Od początku chciałam dzielić się tym, co udało mi się zdobyć. Wiedząc, jak niewiele takich ubiorów można zobaczyć w polskich muzeach, chciałam udostępnić je innym osobom zainteresowanym tym tematem. Z tej potrzeby zrodził się pomysł stworzenia muzeum, choć jego realizacja zajęła mi kilkanaście lat. Co chciałaby Pani przekazać kolejnym pokoleniom poprzez Muzeum Historii Ubioru – jaką wiedzę, jakie wartości? Historia ubioru jest jak ocean. Mieści się w niej ogromna liczba tematów, które mają dla nas znaczenie, choć pozornie mogą wydawać się błahe, a części z nich w ogóle nie dostrzegamy. Gdybym jednak miała wskazać, na co szczególnie powinniśmy dziś zwrócić uwagę, byłoby to racjonalne gospodarowanie odzieżą. Przez całe wieki ubiór miał ogromną wartość. Był cennym zasobem. Dbano o niego i starano się go nie marnować. Był też czymś bardzo osobistym. Dziś łatwa dostępność i ceny nieporównywalnie niższe niż dawniej sprawiają, że zbyt rzadko się zastanawiamy, kto wykonał nasze ubranie i z czego zostało wykonane. Równie mało uwagi poświęcamy temu, dokąd trafi, gdy opuści naszą szafę. A co się dzieje z niesprzedaną odzieżą, która znika ze sklepów po zakończeniu wyprzedaży? Niewielu z nas zadaje sobie takie pytania. Tymczasem odzież zaspokaja jedną z podstawowych potrzeb człowieka. Musimy jeść, pić i mieć w co się ubrać. Ubiór jest nieodłączną częścią naszego życia, społeczeństwa i kultury, a jego wytwarzanie bezpośrednio wpływa na nas i środowisko. Chciałabym, żeby muzeum pomagało dostrzec te zależności i uczyło bardziej świadomego stosunku do rzeczy, które posiadamy. Czy jest jakiś eksponat, który szczególnie mocno uświadamia Pani, ile pracy, umiejętności i czasu kryje się w jednym ubraniu? Wybrałabym ubiór haftowany – mógłby to być zarówno strój męski, jak i suknia. Sam haft pozwala uświadomić sobie, ile czasu, umiejętności i cierpliwości wymagało wykonanie jednego ubioru. Natomiast pod względem skomplikowania kroju i liczby czynności potrzebnych do jego uszycia wskazałabym przede wszystkim ubiory męskie. Ich prawidłowe wykonanie wymagało naprawdę wiele pracy i umiejętności. Szycie i zdobienie to jednak tylko część tego procesu. Trzeba jeszcze uwzględnić czas i pracę potrzebne do wykonania samej tkaniny. Możemy zresztą sięgnąć jeszcze głębiej, aż do powstania przędzy. Dopiero wtedy zaczynamy dostrzegać, jak ogromny nakład pracy kryje się w jednym ubraniu i ile osób musiało pracować, by mogło powstać. Czy zdarza się Pani patrzeć na współczesny przemysł odzieżowy przez pryzmat dawnych strojów i myśleć, że jako społeczeństwo coś po drodze utraciliśmy? Zdecydowanie tak. Myślę, że przede wszystkim utraciliśmy umiejętność oceniania jakości ubioru. Dziś bardzo często kierujemy się metką i nazwą marki, choć nie zawsze idą one w parze z jakością tego, co kupujemy. Brakuje nam wiedzy o włóknach, z których wykonano
RkJQdWJsaXNoZXIy NzIxMjcz