| MAJ 2026 GŁOS BIZNESU | 43 AUTORKA: KATARZYNA KURZAWSKA-PUCHAŁA Jest licencjonowanym doradcą podatkowym. Ukończyła studia na Wydziale Zarządzania Akademii Ekonomicznej w Poznaniu. Swoje wieloletnie doświadczenie zawodowe zdobyła w jednej z firm „Wielkiej Czwórki”. Jest ekspertką w zakresie stosowania polskiego i międzynarodowego prawa podatkowego. Specjalizuje się w doradztwie z zakresu podatku dochodowego od osób fizycznych, podatku dochodowego od osób prawnych oraz doradztwie z zakresu ubezpieczeń społecznych. Zajmuje się m.in.: wdrażaniem struktur angażowania osób fizycznych i polityką elastycznej współpracy (w tym B2B), mobilnością pracowników, programami motywacyjnymi i akcjami marketingowymi oraz doradztwem podatkowym dla firm rodzinnych. Regularnie uczestniczy w konferencjach i seminariach podatkowych jako ich prelegent. Jest również autorem licznych komentarzy publikowanych w prasie fachowej. • spółkę akcyjną, od której osoba uzyskuje przychody ze stosunku pracy lub przychody z działalności wykonywanej osobiście; • spółkę akcyjną będącą jednostką dominującą w rozumieniu ustawy o rachunkowości w stosunku do spółki zależnej, od której to spółki zależnej osoba otrzymuje przychody ze stosunku pracy lub przychody z działalności wykonywanej osobiście; w wyniku realizacji którego osoba obejmuje lub nabywa akcje spółki akcyjnej lub akcje spółki w stosunku do niej dominującej. Kolejne przepisy ustawy o PIT ustanawiają dodatkowe warunki wskazujące na to, że: • program motywacyjny musi stanowić system wynagradzania utworzony na podstawie uchwały walnego zgromadzenia; • akcje są obejmowane lub nabywane przez osoby będące pracownikami spółki akcyjnej lub spółki w stosunku do niej dominującej lub przez osoby zaangażowane na podstawie umowy cywilnoprawnej, w tym osoby pełniące funkcje w organach danej spółki, z wyłączeniem osób świadczących usługi w ramach prowadzonej działalności gospodarczej; • akcje obejmowane lub nabywane w ramach programu motywacyjnego są emitowane przez spółkę akcyjną mającą siedzibę na terytorium Unii Europejskiej, państwa należącego do Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub państwa, z którym Polska zawarła umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania. • akcje są obejmowane lub nabywane nieodpłatnie lub poniżej wartości rynkowej bezpośrednio lub w wyniku realizacji praw z pochodnych instrumentów finansowych lub realizacji praw z papierów wartościowych lub realizacji innych praw majątkowych. W konsekwencji, w przypadku spełnienia wszystkich powyższych warunków, uczestnik programu motywacyjnego nie rozpoznaje przychodu ani w chwili przyznania uprawnienia do objęcia lub nabycia akcji w przyszłości, ani w momencie samego otrzymania akcji – nawet jeżeli następuje to nieodpłatnie lub na warunkach preferencyjnych względem wartości rynkowej. Dopiero sprzedaż akcji skutkuje powstaniem przychodu, który kwalifikowany jest dla celów PIT do przychodów z kapitałów pieniężnych i podlega opodatkowaniu według stawki w wysokości 19%. A CO, JEŚLI NIE JEST MOŻLIWE ZASTOSOWANIE ODROCZENIA OPODATKOWANIA? W przypadku gdy program motywacyjny nie spełnia warunków przewidzianych w ustawie o PIT pozwalających na odroczenie momentu opodatkowania do momentu sprzedaży akcji, organy podatkowe mogą uznać, że przychód powstaje już w momencie otrzymania akcji. Taki przychód jest wtedy kwalifikowany jako przychód ze stosunku pracy lub działalności wykonywanej osobiście, co oznacza opodatkowanie według skali podatkowej (do 32%) oraz konieczność zapłaty składek ZUS. Odmienne jednak stanowisko prezentują sądy administracyjne. W wydawanych wyrokach (np. sygn. II FSK 75/25, I SA/Kr 402/24, III SA/Wa 1337/24) potwierdzają bowiem, że mimo braku spełnienia przesłanek do skorzystania z odroczenia opodatkowania do momentu sprzedaży akcji, nieodpłatne bądź częściowo odpłatne otrzymanie akcji nie powoduje powstania przychodu dla celów PIT. JAK WIĘC EFEKTYWNIE WPROWADZIĆ PROGRAM MOTYWACYJNY? Z perspektywy przedsiębiorców kluczowe jest odpowiednie zaprojektowanie programu motywacyjnego już na etapie jego tworzenia. W praktyce oznacza to konieczność współpracy nie tylko z prawnikami, ale również z doradcami podatkowymi. Dobrze skonstruowany program może bowiem znacząco zwiększyć jego efektywność – zarówno dla firmy, jak i dla uczestników. Programy motywacyjne oparte na akcjach to bez wątpienia jedno z ciekawszych narzędzi motywacyjnych dostępnych na rynku. W realiach dynamicznie rozwijających się firm – także tych budowanych lokalnie – mogą stanowić istotny element przewagi konkurencyjnej. Warunek jest jednak jeden – muszą być zaprojektowane świadomie, z uwzględnieniem nie tylko celów biznesowych, ale również konsekwencji podatkowych. z
RkJQdWJsaXNoZXIy NzIxMjcz