| MAJ 2026 42 | GŁOS BIZNESU Jeszcze kilka lat temu programy motywacyjne oparte na akcjach kojarzyły się głównie z międzynarodowymi korporacjami i rynkiem startupowym. Dziś coraz częściej sięgają po nie także polskie spółki – w tym firmy rodzinne i przedsiębiorstwa rozwijające się lokalnie, również w Wielkopolsce. TEKST: KATARZYNA KURZAWSKA-PUCHAŁA, DORADCA PODATKOWY AKCJE ZAMIAST GOTÓWKI | MATERIAŁ PROMOCYJNY PODATKOWE ATUTY PROGRAMÓW MOTYWACYJNYCH To rozwiązanie atrakcyjne zarówno dla pracodawców, jak i pracowników. Programy motywacyjne oparte na akcjach coraz częściej stają się elementem nowoczesnej polityki wynagradzania przedsiębiorstwa. Wspierają pracodawców w budowaniu długoterminowego zaangażowania i lojalności zespołu, pomagają konkurować o talenty na wymagającym rynku pracy, a pracownikom oferują udział w potencjalnym wzroście wartości firmy. W efekcie rozwiązania te nie tylko wspierają rozwój organizacji, ale też często przekładają się na jej lepsze wyniki finansowe. Co istotne, mają one również wymiar podatkowy – w realiach rosnących kosztów zatrudnienia ich efektywność fiskalna staje się dodatkowym, istotnym atutem. MECHANIZM PROGRAMU MOTYWACYJNEGO OPARTEGO NA AKCJACH W praktyce mechanizm jest stosunkowo prosty. Uczestnik uzyskuje uprawnienie do otrzymania w przyszłości akcji nieodpłatnie lub po preferencyjnej cenie (niższej niż rynkowa). Po spełnieniu warunków przewidzianych w programie (przykładowo takich jak osiągnięcie wyników finansowych czy pozostanie w firmie przez określony czas) uczestnik obejmuje lub nabywa akcje, które następnie może sprzedać. I właśnie w tym miejscu pojawia się wątpliwość – czy uczestnictwo w programie motywacyjnym wiąże się dla uczestnika z konsekwencjami podatkowymi? Co do zasady, nieodpłatne lub częściowo odpłatne świadczenie stanowi po stronie beneficjenta przychód podlegający opodatkowaniu. Jednocześnie transakcje generujące przychód, czyli w tym przypadku sprzedaż akcji, również wywołują po stronie uczestnika zdarzenie podatkowe. Warto jednak zauważyć, że w przypadku programów motywacyjnych opartych na akcjach przepisy ustawy o PIT przewidują rozwiązanie wprowadzające mechanizm odroczonego opodatkowania przychodu do momentu sprzedaży akcji. Tym samym, wszystkie wcześniejsze etapy programu, tj. nabycie uprawnienia do otrzymania w przyszłości akcji i samo objęcie lub nabycie akcji w ramach odpowiednio skonstruowanego programu motywacyjnego, nie generują przychodu podatkowego. Moment opodatkowania zostaje bowiem przesunięty i powstaje dopiero przy odpłatnym zbyciu akcji, tj. w momencie wyjścia z inwestycji. OTRZYMANIE AKCJI BEZ PIT Powyższe wymaga spełnienia kilku warunków przewidzianych w ustawie o PIT. Zgodnie bowiem z art. 24 ust. 11, aby zastosować mechanizm odroczonego opodatkowania, program motywacyjny musi być utworzony przez:
RkJQdWJsaXNoZXIy NzIxMjcz