| LISTOPAD 2026 WARTE POZNANIA | 27 Tomasz Łęcki, dyrektor muzeum, podczas prezentacji wystawy. To zdanie dobrze oddaje sens przypominania twórczości Anny Krzymańskiej. Jej prace są obecne w miejskiej przestrzeni, towarzyszą mieszkańcom w codziennych sytuacjach, ale nie zawsze idzie za tym znajomość nazwiska autorki. Muzeum chce połączyć te dwa światy: dzieła, które znamy z widzenia, i historie, których często jeszcze nie znamy. Dyrektor zwracał uwagę, że warto zainteresować Poznaniaków artystami, których twórczość pozostaje blisko nich – w parkach, na osiedlach i w miejscach, które mijają w drodze do pracy czy podczas weekendowych spacerów. Nie chodzi przy tym wyłącznie o wąskie grono miłośników medalierstwa. Stawką jest szersza wiedza o kulturze miasta i ludziach, którzy współtworzyli jego wizualną tożsamość. To podejście ma w sobie coś bardzo bliskiego codziennemu doświadczeniu. Zwykle łatwiej rozpoznać rzeźbę niż nazwisko jej autora. Łatwiej zapamiętać kształt niż historię jego powstania. Wystawa pozwala odwrócić tę proporcję i przypomnieć, że za dziełem stoją konkretna osoba, jej wyobraźnia, warsztat i lata pracy. MAŁA FORMA, WIELKIE EMOCJE Na ekspozycji zgromadzono ponad 250 obiektów: medale i plakiety odlewane w brązie, modele gipsowe, projekty rysunkowe oraz pięć wolnostojących rzeźb ze zbiorów Galerii Sztuki Współczesnej Muzeum Narodowego w Poznaniu. – Medal czy plakieta to forma niewielka, ale wymagająca. Nie ma tu miejsca na przypadkowy gest ani niepotrzebny szczegół. Każdy element kompozycji musi pracować na znaczenie całości. Krzymańska potrafiła zamykać w takich formach emocje, obserwacje i rozbudowane myśli, tworząc prace zarówno subtelne i liryczne, jak i mocniejsze, bardziej dramatyczne – mówi dr Witold Garbaczewski, kurator wystawy. – Różnorodność jej dorobku jest jednym z ciekawszych punktów spotkania z artystką. W jej twórczości nie ma jednego tonu ani jednego sposobu opowiadania. Poszczególne prace pokazują różne zainteresowania i sposoby patrzenia na świat, a niewielki format wcale nie ogranicza ich siły wyrazu. Ekspozycja pozwala zobaczyć również to, co zwykle pozostaje poza polem widzenia odbiorcy: etapy powstawania dzieła. Modele gipsowe i rysunki odsłaniają drogę od pierwszej koncepcji do ostatecznej formy. Niektóre projekty nigdy nie doczekały się realizacji, ale także one są ważną częścią opowieści o artystce. Pokazują pomysły, które rozważała, rozwiązania, które testowała, i możliwości, z których ostatecznie zrezygnowała. Przygotowania do wystawy przyniosły ponadto nowe materiały dokumentujące jej działalność. Udało się pozyskać ponad 300 eksponatów od rodziny artystki, które poszerzają wiedzę o Krzymańskiej i pozwalają dokładniej przyjrzeć się jej warsztatowi. Każdy taki materiał pomaga lepiej zrozumieć dzieła, które już znamy, i odkrywać te, które dotąd pozostawały na marginesie naszej wiedzy. PO WYSTAWIE SPOJRZYMY NA POZNAŃ INACZEJ Wartość takich ekspozycji nie kończy się na muzealnych salach. W przypadku Anny Krzymańskiej wizyta może być początkiem zupełnie nowego spojrzenia na miasto. Po obejrzeniu medali, plakiet i rzeźb można wrócić do miejsc, w których artystka pozostawiła swoje prace. Zatrzymać się przy rzeźbie pawia przy Alei Niepodległości, zwrócić uwagę na formy obecne w przestrzeni osiedli, poszukać kolejnych realizacji. To trochę tak, jakby do dobrze znanej mapy Poznania dorysować nową warstwę – z nazwiskami, historiami i artystycznymi tropami. W tym sensie przypominanie Krzymańskiej jest czymś więcej niż uzupełnianiem biografii o kolejne daty i fakty. To budowanie więzi z miejscem, w którym żyjemy. Sztuka przestaje być odległą dziedziną, dostępną jedynie osobom szczególnie zainteresowanym historią kultury. Staje się częścią codzienności, którą można odkrywać na nowo. Muzeum Narodowe w Poznaniu pokazuje przy tym, że troska o dziedzictwo nie polega wyłącznie na przechowywaniu obiektów. Równie ważne jest opowiadanie ich historii, prowadzenie badań, pozyskiwanie nowych materiałów i tworzenie okazji do spotkania z twórcami, których dorobek zasługuje na większą uwagę. Anna Krzymańska jest przykładem artystki, którą warto przypomnieć właśnie w ten sposób: przez dzieła, konkretne miejsca i możliwość bezpośredniego spotkania z jej twórczością.
RkJQdWJsaXNoZXIy NzIxMjcz