SUKCES PO POZNAŃSKU 11/2026

| LISTOPAD 2026 POZIOM WYŻEJ | 59 Gdybyś miał opowiedzieć swoją historię osobie, która nigdy wcześniej o Tobie nie słyszała, od czego byś zaczął? Marcel Lelo: „Dawno temu w małym górniczym miasteczku na południu Polski urodził się bardzo Cieplak, który bardziej niż mówić wolał śpiewać”. Albo – prześmiewczo – że „jestem tak pozytywny, że aż zarażam”. A tak na serio, to Marcel Lelo. Cyś. Drag queen. Artysta. Aktywista. Sporo tych określeń. To tylko kilka! Ojej, to może chciałbyś dodać jeszcze jakieś? Alpinista przemysłowy, bo dragu aktywnie nie tworzę od ponad roku. W ogóle potrzebujesz takich etykiet? Lubię etykiety, łatwiej mi się porusza z nimi w świecie. Nie wiem, na ile ich potrzebuję. Na pewno je lubię. Jaką rolę w Twoim życiu odgrywa Poznań? Poznań dał mi scenę, na której mogę być sobą. Żyję tu ponad 15 lat, to prawie połowa mojego życia. Kończyłem tu studio wokalno-aktorskie Czesława Niemena, studiowałem też filozofię. Współtworzyłem ze wspaniałymi artystami, między innymi takimi jak Małgorzata Szcwany. Działałem przy początkach grupy Stonewall. Pamiętam, jak prowadziłem ich pierwsze marsze. Tworzyłem scenę drag performance’u w tym mieście. Na jamach w Mustangu, Pangarze czy na Kontenerach trenowałem swoje pióro i spontaniczne występy. Poznawałem tam też muzyków, z którymi współpracuję do dziś. To miasto, które pozwala Ci być sobą i realizować swoje pomysły, czy raczej miejsce, w którym nadal trzeba o pewne rzeczy walczyć? Poznań dał mi scenę, na której mogę śpiewać, ulice, na których mogę protestować, kluby, w których mogę tańczyć, i dachy, na których mogę patrzeć na to wszystko z góry i się tym inspirować. Osoby jak ja mają tu znacznie lepiej, ale z uwagi na to, że sytuacja polityczna jest czymś bardzo niestabilnym, zawsze będzie o co walczyć. Sztuka to coś więcej niż ładny obrazek czy dobry warsztat. W Twojej działalności sztuka spotyka się z aktywizmem. W którym momencie poczułeś, że twórczość może być czymś więcej niż osobistą ekspresją – że może rzeczywiście zmieniać sposób, w jaki ludzie myślą? Jeśli sztuka nie dotyka jakiejś ludzkiej, społecznej, filozoficznej strefy, jeśli nie opowiada ludzkiej historii, a jest przestrzenią na wirtuozerię – ładną lub obrzydliwą – staje się warsztatem, rzemiosłem. Oddzielenie aktywizmu od sztuki jestem w stanie zrozumieć jako rozrywkę, ale i w tę można wpleść jakieś ważne kwestie społeczne. Jeśli ktoś po obejrzeniu filmu „Idiokracja” widzi w tym tylko komedię i nie zadaje sobie pytań o kondycję ludzkości, to znaczy, że mam problem. Twoja diagnoza HIV stała się jednym z punktów wyjścia do projektu artystycznego i społecznego. Jak zmieniła się Twoja perspektywa na życie, twórczość i relacje z innymi ludźmi? Zacznę od relacji, bo te naprawdę są piękne. Gdy mówiłem swoim znajomym o tym, że mam HIV, że planuję stworzyć album muzyczny i akcję dookoła niego, to każdy z nich okazał ogromne wsparcie, zaangażowanie i wyraził dumę. Dało mi to najwięcej siły i pokazało, że ta diagnoza nie zniszczy mojego życia. Jeśli chodzi o twórczość, to udowodniła tylko to, że ludzie chcą mówić głównie o niej przez pryzmat dramatu i sensacji, a nie samej twórczości. To trochę smutne. Postanowiłeś opowiedzieć o swoim doświadczeniu publicznie, zamiast pozostawić je wyłącznie dla siebie. Co sprawiło, że chciałeś zamienić osobistą historię w coś, co może dotrzeć do innych? Zawsze byłem publiczny, czy to prowadząc marsze równości, czy występując na scenie, czy w modnych teraz social mediach. Poczucie hipokryzji i wstydu zjadłoby mnie od środka, gdybym miał to zachować dla siebie. Nie umiem ukrywać takich rzeczy, to nie leży w mojej naturze. Poza tym jedyną szansą na zmianę dotyczącą stygmatyzacji jest reprezentacja. Jawne rozruszanie tego tematu ustami osób bezpośrednio nim dotkniętych. Wokół HIV wciąż funkcjonuje wiele stereotypów, lęków i przemilczeń. Co Twoim zdaniem społeczeństwo nadal rozumie źle? I jakiej rozmowy o HIV najbardziej nam dziś brakuje? Ludzie dalej nie wiedzą o tym, że wcześnie wykryty wirus oraz rozpoczęcie terapii nie zmieniają w ogóle ich życia. Wirus nie jest w stanie ich zabić. Lecząc się, też nie są w stanie nikogo zakazić, chyba że żyją w związku z wampirem lub świadomie przerywają terapię. Najbardziej w rozmowie o HIV brakuje ludzi… Żyjących z HIV. Ich głosu, opowieści, codzienności, widoczności. Przez ich brak HIV istnieje tylko jako wirus, jako koniec świata, jako choroba rozwiązłości i narkomanów. Album „Hałas i volumen” stał się sposobem na opowiedzenie o doświadczeniu diagnozy, emocjach i akceptacji. Dlaczego właśnie muzyka okazała się odpowiednim językiem dla tej historii? Skoro tyle się mówi o tematyce HIV, a liczba zakażeń tylko rośnie, to może trzeba przestać gadać, a zacząć o nim śpiewać i do niego zatańczyć? Prawie nikogo nie przekonuję mówieniem, a jak śpiewam, to ludzie stawiają mi drinki i zdobywam uznanie. Może jak przesłuchają album, to będą chcieli się zbadać.

RkJQdWJsaXNoZXIy NzIxMjcz