| LISTOPAD 2026 A TO CIEKAWE! | 69 bogate zasoby gorącej wody, a w marcu 2025 roku rozpoczęto badania sejsmiczne oceniające możliwości ich wykorzystania. Pierwsze dostawy ciepła geotermalnego mogłyby popłynąć do poznańskich kaloryferów już w 2029 roku – z planowanych instalacji w Starołęce, Franowie lub Kopaninie. I nie chodzi tylko o stolicę regionu. W całej Wielkopolsce realizowanych jest pięć projektów geotermalnych naraz – to jeden z największych regionalnych programów tego typu w Polsce. We Wrześni powstaje odwiert badawczy o głębokości 1460 metrów, z którego płynie woda o temperaturze 53–54 stopni – wystarczającej, by zasilić lokalny system ciepłowniczy. W Turku podpisano umowę na budowę ciepłowni geotermalnej z dofinansowaniem ponad 73 milionów złotych. W Kole otwarto ciepłownię z odwiertem sięgającym 2950 metrów. Wągrowiec i Kalisz też nie śpią. Ponad połowa powierzchni Polski ma zbiorniki wód termalnych, a Wielkopolska leży na obszarze o szczególnie dobrych warunkach geologicznych – i zamierza to wykorzystać. WĘGIEL ODCHODZI, POMPY CIEPŁA NADCHODZĄ W listopadzie 2025 roku Veolia uruchomiła zmodernizowaną elektrociepłownię w Poznaniu, która pozwala na stopniowe odchodzenie od węgla. Do 2030 roku emisje dwutlenku węgla mają spaść o 60 procent. To część strategii dekarbonizacji wartej 1,6 miliarda euro w skali Europy Środkowej. Tymczasem w domach jednorodzinnych pod Poznaniem – w Swarzędzu, Luboniu, Tarnowie Podgórnym – coraz częściej montuje się pompy ciepła. W 2025 roku sprzedano w Polsce około 80 tysięcy pomp typu powietrze-woda, a rynek po trudnym 2024 roku znów rośnie. Pompa ciepła pobiera energię z otoczenia – powietrza, gruntu lub wody – i na każdą jednostkę zużytej energii elektrycznej dostarcza trzy do pięciu jednostek ciepła. W połączeniu z fotowoltaiką na dachu koszt eksploatacji spada niemal do zera. Aż 80–85 procent użytkowników pomp ciepła deklaruje zadowolenie z tego rozwiązania. Nie zapominajmy też o biomasie. W Polsce biomasa stanowi aż 97 procent odnawialnych źródeł energii w ciepłownictwie systemowym, a pellet drzewny ogrzewa około 2–3 milionów polskich domów. Polska jest trzecim największym producentem pelletu w Europie, z krajową produkcją sięgającą 2,2 miliona ton rocznie. Nowoczesne kotły na pellet są automatyczne, same dozują paliwo i osiągają wysoką sprawność. CO MÓWIĄ PRZEPISY I CO NAS CZEKA? Konkretne wymogi wynikają z dyrektywy unijnej EPBD, uchwał antysmogowych i krajowych przepisów. Od 2025 roku nie można już dotować zakupu nowych kotłów na paliwa kopalne. Od 2030 roku wszystkie nowe budynki muszą być bezemisyjne, a do 2050 roku cały zasób budynków ma być zdekarbonizowany. W Wielkopolsce, kotły bezklasowe – potocznie „kopciuchy” – musiały być wymienione w pierwszej kolejności, a kotły klasy 3 i 4 mają zniknąć do 2027–2028 roku. Od 2026 roku można eksploatować tylko kominki spełniające wymagania ekoprojektu lub o sprawności co najmniej 80 procent. Co to oznacza w praktyce? Jeśli budujesz dom pod Poznaniem, prawdopodobnie postawisz na pompę ciepła z fotowoltaiką, rekuperacją i inteligentnym sterowaniem. Jeśli remontujesz mieszkanie na Jeżycach, zastanów się nad termostatami smart i lepszą izolacją. A jeśli mieszkasz na Winogradach – Twoje ciepło coraz częściej będzie pochodzić z geotermii i kogeneracji, a nie z węgla. Dobrze ocieplony dom potrzebuje mniej ciepła, co przekłada się na niższe rachunki i mniejszą emisję. HISTORIA ZATOCZYŁA SPIRALĘ Jest w tym wszystkim pewna piękna ironia. Ogrzewanie podłogowe, które współcześni deweloperzy reklamują jako szczyt nowoczesności, to powrót do rzymskiego hypocaustum. Piece akumulacyjne to współczesna wersja idei średniowiecznych pieców kaflowych: zamiast drewna i węgla mają prąd i ceramiczne wkłady, ale idea jest ta sama – nagrzać je wieczorem, żeby oddawały ciepło przez całą noc. A kominek wrócił do salonów – już nie jako główne źródło ciepła, ale jako element przytulności, przy którym siadamy zimowym wieczorem z kubkiem herbaty. Historia zatoczyła tym razem nie koło, a coś w rodzaju spirali – każde kolejne okrążenie jest na wyższym poziomie technologicznym. Następnym razem, gdy przekręcisz termostat na 21 stopni, pomyśl przez sekundę o tych wszystkich pokoleniach ludzi, którzy rąbali drewno, nosili węgiel piwnicami kamienic, budowali piece kaflowe i ciągnęli rury ciepłownicze pod ulicami – żebyś Ty mógł to zrobić jednym ruchem nadgarstka. I może, dla uczczenia ich pamięci, narzuć na siebie sweter i obniż temperaturę o stopień. Planeta Ci podziękuje. A geotermia pod Twoimi stopami i tak zrobi resztę. z Fot. Adobe Stock
RkJQdWJsaXNoZXIy NzIxMjcz