SUKCES PO POZNAŃSKU 11/2026

| LISTOPAD 2026 SMACZNEGO | 73 – Kiedy w restauracji roznosi się zapach pieczonej gęsi, goście wchodzący z ulicy ani przez chwilę nie zastanawiają się, co wybrać na obiad – dodaje na podstawie wieloletniej obserwacji pan Jan. MŁODE POKOLENIE PRZY WIELKOPOLSKIM STOLE Wróćmy jeszcze do wyborów młodszych gości. Co wybierają ci, którzy dostrzegają, że restauracja to coś więcej niż szybki street food? Czy sięgają po nowocześniejsze formy, czy dają się przekonać do tradycji? – Trudno uogólniać, bo wiele zależy od towarzystwa, w jakim przychodzą. Zauważyłem jednak, że nawet jeśli młodzi ludzie zamówią na początek wersję szarpaną, to widząc tradycyjne pieczyste u współbiesiadników, chętnie próbują go z sąsiedniego talerza. Bardzo często wracają do nas niedługo potem i decydują się już na pełną, klasyczną porcję – opowiada pan Jan. – Świetnym mostem łączącym pokolenia jest właśnie nasza pyza z szarpanym mięsem kaczki lub gęsi. Działa na wyobraźnię, bo z wyglądu przypomina swojskiego burgera, ale bazuje na tradycyjnej wielkopolskiej pyzie i sztuce pieczenia. To taki nasz lokalny, szlachetny street food – podsumowuje pani Marianna. OSTATECZNY WERDYKT Postawiliśmy kaczkę i gęś w jednym ringu, porozmawialiśmy o tradycji i współczesności. Nadszedł więc czas na ogłoszenie ostatecznego werdyktu. – Kaczka jest u nas całoroczna. Gęś teoretycznie też mogłaby być, bo mrożone mięso jest dostępne zawsze, ale co świeża gęś listopadowa, to świeża! Wynik może być tylko jeden: w listopadzie niepodzielnie rządzi gęś, a kaczka odpoczywa na ławce rezerwowych. Zawsze jednak, jeśli gość bardzo zapragnie kaczki, ta trafi na jego stół – decyduje Marianna Szyfter. – Ja zdecydowanie podpisuję się pod sezonowością. Dziś w marketach mamy wszystko – pomidory, cytrusy, truskawki – przez dwanaście miesięcy w roku. Ale to wrześniowa śliwka i dojrzały w słońcu letni pomidor smakują najlepiej. Dokładnie tak samo jest z gęsią owsianą: w listopadzie jest po prostu wybitna. Czekam na nią niecierpliwie przez cały rok! Mój głos oddaję na gęsinę i sezonowość – podkreśla z mocą Wiktoria Celm. – Trudno nie zgodzić się z paniami – kończy pan Jan Dopierała. – Kaczkę uwielbiam i kocham ją serwować, ale w listopadzie królowa jest tylko jedna: gęś. A zatem mamy jasny wynik: trzy do zera dla gęsiny. Sam nie będę zgłaszał zdania odrębnego, bo w obliczu takich argumentów nie miałoby ono sensu. Co mi pozostaje? Przyłączam się do tego werdyktu i głośno zagęgam, przypieczętowując wygraną gęsi wynikiem 4:0! Niezależnie od tego, czy w listopadzie wybierzemy chrupiącą pieczoną gęś z pyzami i modrą kapustą, rozgrzewającą staropolską czerninę, czy nowatorską pyzę z szarpanym mięsem – najważniejsze jest biesiadowanie w dobrym towarzystwie. W świecie masowej gastronomii miejsca takie jak Bistro „Złota Kaczka”, pielęgnujące rzemiosło, pamięć smaku i autentyczną gościnność, są na wagę złota. Do zobaczenia przy wielkopolskim stole! z AGATA,CZYLI GĘŚ Będąc swego czasu jurorem na konkursie gęsim w Ślesinie, poznałem historię gwary ochweśnickiej (kmina ochweśnicka). Jest to tajny żargon zawodowy handlarzy i oszustów, który powstał w pierwszej połowie XIX wieku w Skulsku jako język handlarzy dewocjonaliami i obrazami, a następnie został przejęty i rozwinięty w sąsiednim Ślesinie przez lokalnych handlarzy gęsiami i pierzem (nazywanych agaciarzami, gęsiarzami lub pierzakami). Choć kmina zrodziła się w Skulsku wśród handlarzy świętymi obrazami, przejęli ją mieszkańcy Ślesina, którzy latem zajmowali się bardzo zyskownym handlem gęsiami na dużą skalę, skupując je m.in. w guberni kaliskiej i wywożąc za granicę lub pędząc pieszo do Warszawy. Żargon służył gęsiarzom do prowadzenia interesów w sposób całkowicie niezrozumiały dla postronnych osób, kupujących czy urzędników celnych. W gwarze tej istniały wyspecjalizowane określenia związane z hodowlą i handlem ptactwem. Oto niektóre słowa: agata – gęś, błych – chłop, mężczyzna, dziakać – dawać, kiruśna – restauracja, kryso – mięso, kumat – duży kawał lub tysiąc, kurlać – gotować, smażyć. To właśnie wśród ślesińskich „pierzaków” i hodowców gęsi gwara ta zachowała się najlepiej i przetrwała w szczątkowej formie wśród najstarszych mieszkańców do dziś.

RkJQdWJsaXNoZXIy NzIxMjcz