SUKCES PO POZNAŃSKU 11/2026

| LISTOPAD 2026 46 | EDUKACJA | MATERIAŁ PROMOCYJNY Czy to nie brzmi trochę idyllicznie? W rzeczywistości są sprawdziany i program nauczania, trzeba omówić budowę komórki, a na wspomniane rzeczy brakuje czasu. Budowa komórki jest bardzo ważna i absolutnie jej nie umniejszam. Nie pracuję w oderwaniu od systemu. Mam godzinę biologii w piątej klasie i godzinę w szóstej. Ale nauczyciel nie może być zakładnikiem podręcznika. Realizujemy podstawę programową, nie podręcznik. Dział o ochronie środowiska zrealizowaliśmy kilka lat temu tak, że uczniowie w badaniach terenowych rozpoznali drzewa, które mogły zostać pomnikami przyrody. Napisali zgłoszenie do Rady Gminy przy wsparciu sołectwa i rodziców, złożyli petycję i pomnik przyrody powstał. Edukacja środowiskowa to sprawczość. To od nas, nauczycieli, zależy, jak zrealizujemy to, co zapisano w prawie. Mamy swobodę, możemy pisać autorskie programy. Nauczyciel musi być rzemieślnikiem i zachęcać uczniów do odkrywania wiedzy. Lekcja nie może być fajerwerkiem, w którym zmienia się kolor, a uczeń nie wie, dlaczego. Najpierw potrzebna jest podstawowa wiedza ogólnokształcąca, a dopiero potem działania interdyscyplinarne. Tu ważna jest rola liderów oświatowych, którzy muszą dać nauczycielom przestrzeń do takiej pracy. Osiemnaście godzin przy tablicy to nie wszystko, mamy też inne obowiązki, ale takie działania można wliczyć w czas pracy. Nauczyciele powinni jak najczęściej ze sobą współpracować. Wtedy uczeń odkrywa, że biolog wie coś z historii, a polonistka zna budowę komórki. Albo że na lekcji o protistach można omawiać wiersz Szymborskiej o otwornicach, bo przecież to ewolucja w słowie. Dlatego każdy nauczyciel musi być rzemieślnikiem, ale powinien być też artystą. Czego brakuje dziś polskiej szkole? Co wymaga jak najszybszej poprawy? Przede wszystkim zaufania do kompetencji nauczycieli. Dziś łatwo podważyć pewne informacje czy metody, bo jest ChatGPT, który „wie więcej niż my wszyscy”. Ale to nauczyciele wiedzą, jak wyłapać konteksty. Szkoła potrzebuje zaufania społecznego, stabilizujących decyzji politycznych i odwagi podszytej kreatywnością przy wprowadzaniu zmian proponowanych w kolejnych reformach. Kwestią wymagającą zastanowienia jest też liczebność klas. Przy jednym nauczycielu na zajęciach terenowych albo w laboratorium jest bardzo trudno. Spotykam się z nauczycielami z całego świata i dowiaduję się na przykład, że w Kanadzie na lekcjach chemii i biologii są laboranci, a siatki godzin wyglądają inaczej. Warto patrzeć na rozwiązania, które już gdzieś działają. Niemniej jednak, porównując nasze realia z realiami szkół z innych krajów, uważam, że polska szkoła już jest w naprawdę dobrym miejscu. A czy Pańskim zdaniem zakaz używania telefonów w szkołach to dobra decyzja? W szkole w Dąbrówce, w której pracuję, zakaz obowiązuje od wielu lat. To dobra droga, bo uczniowie mają się socjalizować twarzą w twarz, a szkoła jest miejscem, gdzie nabywa się też kompetencje miękkie. Jeśli rodzice pozwalają na telefon w domu, proszę bardzo. Z kolei jeśli nauczyciel wymaga pracy ze sprzętem, szkoła powinna go zapewnić: laptopy w pracowni informatycznej, a we współpracy z radą rodziców tablety. U nas można wypożyczyć iPady i tablety. To ważne, bo różnice w sprzęcie rodzą konflikty między uczniami. Rolą organu prowadzącego jest wsparcie i wyrównanie możliwości i zadbanie o ucznia zagrożonego wykluczeniem cyfrowym, tak jak podczas pandemii, kiedy szkoły wypożyczały komputery. Widać, że jest Pan spełniony w swojej pracy. Czy droga do tego była łatwa? Nie zawsze. Były to lata wyrzeczeń i pracy projektowej na platformie eTwinning, szukania partnerów, projektów, dofinansowań. Trudno być pojedynczą łódką, która płynie pod prąd. Fajnie mieć osoby, które też to poczują. U nas się udało. Mamy zespół i ludzi, którzy mniej lub bardziej włączają się w działania projektowe. Opowie Pan o projekcie z neuronami? W minionym roku uczniowie poznawali budowę układu nerwowego. We wrześniu wyszliśmy od neuronów, które uczniowie w różnych krajach tworzyli na lekcjach plastyki. Wysyłaliśmy je sobie nawzajem, a na koniec roku, kiedy szkoła obchodziła 80-lecie, powstała sieć neuronalna z neuronów z różnych krajów. Były one też wystawione w Instytucie Chemii Bioorganicznej PAN w Poznaniu. Chcę przez to pokazać, że czasem trzeba wyjść poza schemat własnego przedmiotu, a sztuka może być świetnym narzędziem poznawania nauki. Jeśli uczeń coś zrobi samodzielnie, tym lepiej zapamięta nazwę. Uczniowie

RkJQdWJsaXNoZXIy NzIxMjcz