SUKCES PO POZNAŃSKU 11/2026

| LISTOPAD 2026 A TO CIEKAWE! | 63 bitniejszych niemieckich urbanistów swoich czasów. Wcześniej, w Kolonii, zamienił pierścień fortyfikacji w pierścień ulic. Plan dla Poznania opracował jeszcze w Kolonii, w styczniu 1903 roku. W marcu 1904 roku cesarz powołał Królewską Komisję Rozbudowy Poznania, a na jej czele stanął właśnie Stübben. Nowa arteria nie biegnie po linii prostej, lecz łagodnym łukiem dopasowanym do terenu, który powtarza zarys dawnych umocnień. W jednym z fachowych opracowań przeczytałam, że miała być oglądana w ruchu: przechodzień, idąc, odkrywa kolejne gmachy w coraz to nowych ujęciach. Od tamtej pory idę tą ulicą trochę inaczej. Stübben stworzył coś na kształt utworu, który wykonuje się krokami. Wykonujemy go codziennie, nawet o tym nie wiedząc. Łuki, które mijamy w drodze do pracy, są śladem dawnych wałów. KTO PYTA W tym miejscu powinnam powiedzieć, kim jestem, bo nie jest to tekst historyka. Wraz z mężem, Marcinem Jóźwickim, od ponad dwudziestu lat prowadzimy biuro rachunkowe Jóźwicki & Partners. Od początku ważne były dla nas wartości, na których zbudowaliśmy firmę: szacunek dla ludzi i otoczenia, odpowiedzialność, empatia rozumiana szeroko – także wobec miejsca, w którym się pracuje. Od kilku lat nasze biuro mieści się przy ulicy Feliksa Nowowiejskiego 55, w pięknie odrestaurowanej kamienicy. Dopiero szukając odpowiedzi na swoje pytania, dowiedziałam się, że budynek stoi w obrębie zespołu urbanistyczno-architektonicznego zwanego Ringiem Stübbena, wpisanego do rejestru zabytków w 1985 roku. Niemal codziennie przemierzam Aleję Wielkopolską i mijam „Willę wśród róż” – dom, w którym Feliks Nowowiejski mieszkał i w którym zmarł. Kiedy zobaczyłam na mapie, że ulica nazwana imieniem kompozytora prowadzi, przez ulicę Pułaskiego, prosto do alei, przy której stoi jego dom, ciekawość przestała być zwykłą ciekawością. Stała się tematem, który chciałam zgłębić. Historia nie jest czymś, co się skończyło. Wciąż tu jest, pod naszymi stopami. Wystarczy jedno pytanie, by wyobraźnia zaczęła podsuwać obrazy sprzed stu lat. OSOBA, KTÓRA NAUCZYŁA MNIE PAMIĘTAĆ Mam szczęście znać panią Elżbietę Kaźmierską – nauczycielkę historii, autorkę książek biograficznych i wspomnieniowych, a przy tym wspaniałą wychowawczynię naszego syna. To ona zaszczepiła we mnie wrażliwość na pamięć o ludziach i miejscach. Pamiętam „wieczory z historią”, które organizowałyśmy razem, kiedy nasz syn chodził do szkoły. Zapraszałyśmy na nie rodziców i angażowałyśmy młodzież. Pamiętam pierwszą książkę pani Elżbiety, „Opowiem Ci o wojnie. Wspomnienia świadków II wojny światowej” i spotkanie autorskie, na które zaprosiłyśmy jej bohaterów i bohaterki. Tamtego wieczoru starsi ludzie mówili o rzeczach, które przez pół wieku powierzali co najwyżej najbliższym. Mówili z przejęciem, ze wzruszeniem, czasem urywali w pół zdania. Nie zapomnę tej chwili. OD MARZENIA DO PROJEKTU Znajomość z panią Elżbietą pozwoliła mi dość odważnie zamarzyć o wystawie. Pomógł też Karol Pawełek, dyrektor kreatywny YOS Studio. Przy okazji zupełnie biznesowych rozmów pokazywał mi wystawy, nad którymi pracował, i to, co wydawało się fantazją, zaczęło wyglądać na przedsięwzięcie możliwe do zrealizowania. Potem przyszły miesiące lektury: opracowania naukowe, roczniki, dawne plany miasta i książki zamawiane w antykwariatach, bo od dawna nikt ich nie wznawiał. Do tego godziny rozmów z panią Elżbietą, która przygotowała materiał historyczny. Dzięki swojemu doświadczeniu wiedziała, na co zwracać uwagę i w którą stronę iść – od pozyskania archiwalnych fotografii z zasobów serwisu CYRYL po spotkanie z wnuczką kompozytora. Osobne podziękowania należą się pani Magdalenie Grzelak-Grosz, starszej specjalistce ds. archiwizacji w Wydawnictwie Miejskim Posnania, związanej z projektem CYRYL. Z ogromną życzliwością i zaangażowaniem przeprowadziła nas przez cały proces docierania do właścicieli praw autorskich. Fot. arch. Rozbiórka Bramy Berlińskiej, pocztówka z serii „Posener Ereignisse”, ze zbiorów Romana Trojanowicza / CYRYL

RkJQdWJsaXNoZXIy NzIxMjcz